چوب مسواک یک چوب سنتی جویدنی است که از ساقه، شاخه و ریشه گیاه سالوادورا پرسییکا به دست میآید. از هزاران سال پیش تا کنون مردم در نقاط مختلف جهان برای تمیز کردن دندانها به روش طبیعی از این چوب استفاده میکنند. شما هم میتوانید برای تمیز کردن دندانهای خود از مسواک چوبی استفاده کنید، اما بهتر است پیش از هر اقدامی با پزشکان کلینیک دکتر پرهام پناهی مشورت کنید.
مسواک چوبی چیست؟
مسواک چوبی یا چوب مسواک از درخت Salvadora Persica به دست میآید. این چوب در کشور ایران با نام چوب آراک نیز شناخته میشود. این چوب خوشبو است و بر خلاف مسواکهای پلاستیکی که بعد از مدتی تغییر شکل میدهند به خوبی ساختار خود را حفظ میکند. شما هم میتوانید از چوب مسواک تا برای تمیز کردن دندانهای خود استفاده کنید و شاهد تاثیرات مثبت آن در بهداشت دهان و دندان خود باشید.

ترکیبات موثر چوب مسواک
چوب مسواک بر خلاف ظاهر سادهای که دارد دارای ترکیبات فعال و پیچیدهای است. ترکیبات موثر موجود در این گیاه شامل موارد زیر میشود.
فلوراید طبیعی: فلوراید موجود در این گیاه خطر پوسیدگی دندانها را کاهش میدهد.
روغن خردل و استرول: این روغنها نیز در جلوگیری از زخمهای دهانی و بهبود سلامت لثه موثر هستند.
آلکالوئیدهای خاص و تری متیل آمین: این ترکیبات نیز دارای خواص ضد باکتریایی هستند.
ویتامین C: ویتامین سی موجب تقویت بافتهای دهان میشود.
ترکیبات گوگردی، کلراید و تانن: این ترکیبات دارای خاصیت ضدعفونی کنندگی و ضد التهابی هستند.
فواید استفاده از چوب مسواک
مهمترین فواید استفاده از چوب مسواک شامل موارد زیر میشود.
جلوگیری از پوسیدگی دندان: یکی از مهمترین مزایای استفاده از مسواک چوبی جلوگیری از پوسیدگی دندان است. ترکیبات موجود در این گیاه با پوسیدگی دندان مبارزه کرده و فرایند پوسیدگی را متوقف میکند.
مبارزه با باکتریها: باکتریها به دندانها صدمات جدی وارد میکنند. مسواک چوبی با باکتریها مبارزه کرده و سبب بهبود سلامت دهان شما میشود. این گیاه با دارا بودن خواص ضد باکتریایی، باکترییهای مضر را کنترل میکند.
سفید کردن دندان: باکتریها موجب تغییر رنگ دندان میشوند. مسواک چوبی دندانها را تمیز کرده و از لکهدار شدن آنها جلوگیری میکند. این گیاه برای کسانی که دندانهایشان به علت نوشیدن بیش از حد قهوه و چای لکهدار شده بسیار مفید است.
محافظت در برابر پلاک: پلاک عنصری مضر است و به لثه و دندانها صدمات زیادی را وارد میکند. ایجاد پلاک سبب پوسیدگی، تغییر رنگ دندانها و بیماری لثه میشود. استفاده منظم از مسواک چوبی میتواند مانع تجمع پلاک در دندانها شود.
بهبود سلامت لثه: یکی از بخشهای مهم سلامت دهان و دندان سلامت لثه است. اگر به سلامت لثه خود توجه نداشته باشید، امکان این که مبتلا به بیماری لثه شوید وجود دارد. اگر به دنبال گیاهی طبیعی برای بهبود سلامت لثههای خود هستید پیشنهاد ما به شما چوب مسواک است. استفاده منظم از این گیاه خطر ابتلا به التهاب لثه را نیز کاهش میدهد.
از بین برنده بوی بد دهان: کسانی که از بوی بد دهان خود رنج میبرند برای مبارزه با آن میتوانند از مسواک چوبی استفاده کنند. بوی بد دهان به علت تجمع و رشد باکتریهای مضر است و از آنجایی که این گیاه دارای خواص ضد باکتریایی است بوی بد دهان را از بین میبرد.

مضرات چوب مسواک
اگر چه مسواک چوبی برای سلامت دهان و دندان بسیار مفید است و مزایای متعددی دارد، اما از معایبی نیز برخوردار است. مضرات استفاده از این گیاه عبارتند از:
تمیز نشدن کامل دندانها: استفاده از مسواک چوبی برای برخی از افراد تا حدودی دشوار است. به کمک این چوب نمیتوان تمام قسمتهای دندان به ویژه پشت دندانها را تمیز کرد و این موضوع یکی از معایب استفاده از این گیاه است.
تحلیل لثه: بر اساس پژوهشهای انجام شده امکان تحلیل لثه در میان کسانی که از مسواک چوبی استفاده میکنند بیشتر است. به علاوه شدت تحلیل لثه نیز در این افراد نسبت به کسانی که از مسواک پلاستیکی استفاده میکنند بیشتر است.
غیربهداشتی بودن: برخلاف مسواکهای معمولی که با بستهبندی استریل عرضه میشوند، مسواک چوبی با حداقل فرآوری و به صورت طبیعی به فروش میرسد. اگر چوب مسواک در معرض محیطهای غیربهداشتی، حشرات و گرد و غبار قرار بگیرد به قارچها و باکتریهای مضر آلوده میشود. این مسواکهای آلوده تهدیدی برای سلامت دهان و دندان شما هستند.
محدودیت دسترسی: چوب مسواک اصل از درخت آراک به دست میآید و ممکن است این درخت در تمامی مناطق در دسترس نباشد.
مناسب نبودن برای کودکان: کودکان برای استفاده از مسواک چوبی به نظارت والدین نیاز دارند. ممکن است بافت این مسواک چوبی به لثههای حساس کودکان آسیب بزند.

نحوه استفاده از چوب مسواک
مراحل استفاده از مسواک چوبی به شرح زیر است.
سر چوب را به اندازه یک سانتیمتر جویده و پوست آن را جدا کنید. دقت کنید که هنگام انجام این کار به الیاف داخلی چوب آسیبی وارد نشود.
بعد از جداسازی پوست سر چوب دوباره آن قسمت را بجوید به گونهای که کاملا نرم شود و ظاهری شبیه به یک مسواک پلاستیکی پیدا کند. البته از جویدن زیاد مسواک به مدت طولانی اجتناب کنید، زیرا مقاومت چوب از بین میرود و قدرت آن برای برداشتن آلودگیها نیز کاهش مییابد.
برای استفاده از مسواک چوبی ۱۵ دقیقه آن را در آب بخیسانید. برای استفاده از این مسواک نیازی به خمیر دندان نخواهید داشت.
مسواک چوبی را با انگشت سبابه و شست در دست نگه دارید. مسواک زدن را آغاز کرده و تک تک دندانهایتان را مسواک بزنید.
برای مسواک زدن رشتههای سر چوب را به صورت دورانی به سمت بالا و پایین حرکت بدهید تا سطح جلویی دندانها به طور کامل تمیز شود. مسواک زدن را به آهستگی و با فشاری ملایم انجام بدهید.
همیشه مسواک را تازه نگه دارید و هر یک یا دو روز یک بار قسمت استفاده شده و کهنه سر چوب را با چاقو ببرید. البته زمان جدا کردن و بریدن سر مسواک به نوع چوب، کیفیت آن و این که روزانه چند مرتبه با آن مسواک میزنید بستگی دارد.
پس از اتمام مسواک زدن آن را به طور کامل شسته و در مکانی خشک نگهداری کنید.

نکات مهم در استفاده از چوب مسواک
برای استفاده از چوب مسواک باید به برخی نکات مهم توجه داشته باشید که شامل موارد زیر میشود.
- انتخاب یک چوب مسواک مناسب: این نوع مسواک باید از درختان باکیفیت و مناسب تهیه شده باشد. نرمی، تازگی و عدم وجود آفت در مسواک چوبی از موارد حائز اهمیت است.
- آماده سازی مسواک چوبی: برای این که الیافهای این گیاه به آرامی روی دندان حرکت کند و به مینای دندان صدمهای نزند پیش از استفاده باید انتهای چوب را بجوید.
- روش صحیح مسواک زدن: برای این که مسواک چوبی به لثههای شما آسیبی نزند باید با دقت آن را روی لثهها و دندانهای خود بکشید.
- تمیز کردن مسواک چوبی: مسواک چوبی را بعد از هر بار استفاده با آب بشویید و در محلی خشک و خنک نگهداری کنید. تمیز کردن مسواک از رشد باکتریها روی آن جلوگیری کرده و عمر آن را طولانیتر میکند.
- تعویض به موقع مسواک چوبی: الیاف مسواک چوبی بعد از مدتی استفاده نرم و کوتاه میشود. برای این که مسواک کارایی خود را از دست ندهد و موجب رشد باکتری و پلاک در دندانها و دهانتان نشود باید به موقع آن را تعویض کنید.
- استفاده همراه با نخ دندان: استفاده از مسواک چوبی به تنهایی موجب حفظ بهداشت دهان و دندان نمیشود. برای داشتن بهداشت دهانی کامل لازم است که در کنار مسواک چوبی از نخ دندان نیز استفاده کنید.

مقایسه مسواک چوبی با مسواک و خمیر دندان معمولی
مسواک چوبی ابزاری طبیعی بوده که حاوی ترکیباتی مفید است و باکتریها را از بین میبرد. ویژگیهای منحصر به فرد مسواک چوبی باعث شده تا افرادی که به ترکیبات شیمیایی آلرژی دارند آن را انتخاب کنند. از طرفی نیز مسواکهای معمولی به دلیل دارا بودن سری نایلونی و طراحی مدرن سطوح دندانها را با دقت بیشتری تمیز میکنند. در نهایت انتخاب بین مسواک چوبی و مسواک معمولی به شرایط شما و نظر دندانپزشک بستگی دارد.
استفاده از چوب مسواک زیر نظر متخصصین کلینیک دندانپزشکی پناهی
هنوز هم بسیاری از افراد برای تمیز کردن دندانهای خود از چوب مسواک استفاده میکنند. اگر چه مسواک چوبی فواید زیادی دارد، اما با توجه به سخت بودن استفاده از آن احتمال این که افراد به عفونت لثه نیز مبتلا شوند وجود دارد. بهتر است قبل از امتحان کردن روشهای جدید برای تمیز کردن دهان و دندانهای خود حتما مشاورههای لازم را از دکتر پرهام پناهی دریافت کنید. متخصصان کلینیک دندانپزشکی پناهی با ارائه مشاورههای تخصصی به طور کامل شما را راهنمایی خواهند کرد.
سوالات متداول چوب مسواک
مسواک چوبی را از کجا میتوان تهیه کرد؟
برای تهیه مسواک چوبی میتوانید به داروخانهها یا عطاریها مراجعه کنید.
چگونه چوب مسواک اصل از تقلبی را تشخیص بدهیم؟
برای تشخیص چوب مسواک اصل از تقلبی در وهله اول باید به رنگ، طعم و بافت آن توجه کنید. طعم و رنگ این مسواک مانند چوب بوده و بافت آن نیز رشتهای است.
برای افزایش تاثیر مسواک چوبی در تمیز کردن دندانها چه اقدامی را میتوان انجام داد؟
برای افزایش بازدهی مسواک چوبی بهتر است پیش از مسواک زدن کمی نمک روی آن بریزید.



